رفتن به بالا
  • جمعه - ۱۳ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۱:۲۰
  • کد خبر : ۹۷۵۲
  • مشاهده :  1290 بازدید
  • چاپ خبر : خودکشی زنگ خطری که خیلی وقت است به صدا در آمده!/لزوم جلوگیری از افزایش این ناهنجاری اجتماعی
یاداشتی به قلم احسان متین نژاد کارشناس ارشد جامعه شناسی (آسیب های اجتماعی) :

خودکشی زنگ خطری که خیلی وقت است به صدا در آمده!/لزوم جلوگیری از افزایش این ناهنجاری اجتماعی

به گزارش دزآوان متاسفانه اخیرا شاهد افزایش روز افزون خودکشی هستیم و با مرور اخبار حوادث هفته ای نیست که خبر خودکشی درج نشده باشد.متاسفانه این ناهنجاری روز به روز در حال افزایش است که باید به صورت علمی و رفتاری از رشد این ناهنجاری اجتماعی جلوگیری کرد.

 

 

 همانطور که شاهد هستید چند وقتی است که هر چند روزی یکبار شاهد خودکشی افراد جامعه خصوصا تعدادی از هموطنانمان در استان خوزستان و در کل کشورمان میباشیم..بطوری که این عمل به یک آسیب بزرگ اجتماعی تبدیل شده است و به راحتی نباید از علتهای آن بگذریم چرا که ضرر این عمل شیطانی (خودکشی) به دود تمام افراد جامعه میرود و باعث بروز آسیب های بیشتری و صدمه به جامه ما میشود !

شاید بپرسید چرا و چگونه ؟

علت: با خودکشی جوانان جامعه، نیروهای انسانی که شاید مفید باشند برایمان را از دست میدهیم و این عمل پایانی میتواند باشد برای از بین رفتن خانواده ای که قرار بود در آینده نچندان دور بوجود آید .

و علت دوم این آسیب، خودکشی پدر و یا مادر است که با خودکشی یکی از این دو نفر باعث میشود فرزندان آنها بی سرپرست و سرگردان باشند و همین امر گاها به بوجود آمدن افرادی بزهکار و… در جامعه تبدیل خواهند گردید..

?ابتدا با کلامی از پیامبر اکرم صل الله علیه که در خصوص خودکشی میفرماید شروع میکنیم این بحث را که میفرماید (من قتله نفسه بسم،عذب به)کسی که با خوردن سم به زندگی خود پایان میدهد با همان سم معذب خواهد شد،
و باید بدانیم خودکشی با هر وسیله ای و یا با هر حرکتی باعث میشود در آخرت هم برای همیشه با همان ( وسیله خودکشی) مورد عذاب قرار خواهد گرفت
و پایان دادن به این دنیا بوسیله عمل خودکشی باعث آغاز عذاب جهنم و شکنجه در آخرت میباشد و خودکشی پایانی برای رهایی نخواد بود و کسانی که در دنیا در برابر مشکلات و سختیها استقامت میکنند با توجه به وعدهای الهی آخرتی آرام و همراه با آرامش خواهند داشت ..پس از هر سختی،خوبی و راحتی است و عمل خودکشی کفر در برابر نعمتهای پروردگار میباشد…

امیدوار هستم با خواندن این مطالب حداقل جلوی خودکشی یک نفر باشد…

⛔️علتهای خودکشی در جامعه واقعا چیست؟

❌ناهنجاریهای درون جامعه
❌ضعف ایمان و اعتقادات دینی
❌عدم ارتباط بین فرد و جامعه
❌مشکلات اقتصادی،اجتماعی،روانشناسی.
❌اعتیاد ….

⛔️واقعا علت این همه خودکشی های پی در پی در جامعه چه میتواند باشد!
سوالی است که به محض شنیدن خودکشی یک نفر سریعا چندین مورد به ذهنمان میرسد و میگویم
۱٫شاید بخاطر مشکلات خانوادگی و یا (شکست عشقی)باشد

۲-مشکلات اقتصادی و بیکاری
۳-قطع شدن ارتباط فرد با جامعه و احساس پوچی و عدم امید به آینده و مشکلات جنسیتی و اجتماعی دیگر…..

?بله همانطور که میدانید خیلی از افراد جامعه هستند که دارای این مشکلات هستد ولی به زندگی خود ادامه میدهند و هیچگاه فکر این عمل شیطانی (خودکشی) را به درون خود راه نداده اند..

❓حال سوال اینجا است این محدود افراد دست به این عمل میزنند چه کسانی هستند و چرا این عمل را انجام میدهند ‼️

❗️ابتدا با توجه به اینکه در جامعه اسلامی و دارای اعتقادات دینی مشترکی میباشیم از نگاه اسلام و دینمان به این موضوع مینگریم..

⛔️ ضعف ایمان و اعتقاد دینی:

علتهایی چون احساس پوچی، یأس و ناامیدی نسبت به آینده و بن بست فکری، بی صبری و امثال اینها، ناشی از ضعف اعتقاد و نداشتن شناخت کافی از خداوند متعال و عدم شناخت جایگاه انسان و فلسفه آفرینش اوست. اگر کسی ایمان عمیق و اعتقاد جازم به خداوند داشته باشد، و بداند که خدا جهان هستی و بخصوص انسان را که اشرف مخلوقات این عالم است، هدفمند و غایتمند آفریده، هیچ گاه احساس پوچی و یأس و ناامیدی بر زندگی وی سایه نمی افکند. و اگر به قدرت مطلقه خداوند باور داشته باشد و بداند که همه چیز در برابر قدرت او ناتوان و هیچ است، در هنگام بروز مشکلات به خدا تکیه می کند، و با توکل به خداوند و دعا به درگاه باری تعالی و با یاد و نام او که آرامبخش دلهاست، می تواند مشکلات را یکی پس از دیگری پشت سر بگذارد و موجبات آرامش روحی و قوت قلب و عزت نفس را فراهم سازد. باید توجه داشت که انسان واقعا عاجز از دانستن فلسفه پیش آمدها و ناملایمات زندگی است؛ چرا که علم انسان در برابر این کارها خیلی ناچیز و کم است. خیلی از کارها به نظر انسان خوب است و از آنها احساس خوشحالی می کند، ولی نمی داند که آن اعمال به ضرر اوست، یا بالعکس، از برخی چیزها ناراحت و غمگین می شود و احساس بدی نسبت به آنها دارد و آن را شر و بدبختی می داند، در حالی که ممکن است همانها خیر و صلاحش باشند.طبق بیان امام امیرالمؤمنین علیه السلام خداوند کارها را مطابق مقتضای مصالح جاری می کند، نه بر طبق میل و رضایت انسان.

⛔️ضعف معنویت و اخلاق دینی:
بسیاری از عوامل خودکشی مانند: حسادت، کینه توزی، لجاجت، خشم و غضب، خیانت، غرور، زنا، شرابخواری، قماربازی، حب مقام، انتقام جویی، بارداری نامشروع، ازدواجهای اجبا

ری و امثال اینها ناشی از ضعف معنویت و رعایت نکردن مسائل اخلاقی و دینی است. در فرهنگ اسلامی طبق بیان آیات و روایات تمام اعمال انسان بخصوص گناهان کبیره دارای آثار و پیامدهایی است، و به اصطلاح اثر وضعی دارد، به همین جهت در اسلام از انجام گناه و کارهای خلاف اخلاق به شدت نهی شده است.

⛔️ توجه بیش از حد به خواسته های حیوانی:
شهوت رانی افراطی و عشق بازی نامشروع، عشق به مال و ثروت (دنیاطلبی و دنیادوستی) و… خواسته های حیوانی هستند و از عوامل خودکشی میتواند باشند….

امیدوار هستیم با پایبند بودن به مسایل دینی و اعتقادی بتوانیم از گناهان کبیره دوری بگیریم چرا که از نظر اسلام همین گناهان کبیره باعث پوچی انسان و عدم تعادل روانی و در بسیاری از موارد منجر به خودکشی فرد گردیده است…

⭕️ نگاه به خودکشی از منظر جامعه شناسی و جامعه شناس معروف امیل دورکیم…
و اینکه با خواندن این مطالب پی ببریم در جامعه ما خودکشی از کدام مدل امیل دورکیم میتواند باشد❗️

امیل دورکیم نخستین کسی بود که علت های زیستی ، اقلیمی و روان شناختی را برای تبیین رفتاهای اجتماعی رد کرد. او معتقد بود فقط از طریق روش های جامعه شناختی است که می توان به واقعیت های اجتماعی پی برد .

وی نظریهٌ خود را در خصوص خودکشی بر پایهٌ همبستگی اجتماعی پایه ریزی کرد.وی در مطالعه کلاسیک خود از میزان های خودکشی در فرانسه، انگلستان، دانمارک و .. آن را در چهار گروه متمایز تقسیم کرد و هر یک از این انواع رابطه خاص را بین فرد و جامعه بر اساس ” همبستگی گروهی” ارایه داد . او دو نوع همبستگی و چهار نوع خودکشی مربوط به انها را تشخیص داد که این موارد شامل :

⛔️خودکشی خودخواهانه

دورکیم این نوع خودکشی را خاص جوامع و اجتماعاتی که دارای فلسفه و سنت فردگرایی، استقلال طلبی افراد، خوداتکایی و خودکفایی می‌باشند، می‌داند در چنین جوامعی به واسطه‌ی میزان کنترل اجتماعی و فشار جمعی بسیار کم، تضعیف روح جمعی، بی طرفی سازمان‌های اجتماعی در مسئولیت‌های فردی، غلبه مناسبات و روابط ثانویه و رسمی بر روابط اولیه و نخستین و عدم تعلق عمیق فرد به گروه ،کمبود یا اختلال شدید همانند سازی با گروه‌های اجتماعی و عدم پشتیبانی اجتماعی و سرپرستی عاطفی و روانی سازمان‌ها از فرد سبب افزایش تمایل او به خودکشی در شرایط بحرانی می‌گردد. در این جوامع افراد شدیداً به اراده خود وابسته‌اند و رفتار خود را بنا به میل شخصی‌شان تنظیم می‌کنند و ارزش‌های حاکم بر جامعه در انتخاب آن‌ها تأثیری ندارد البته این میزان فردگرایی بسته به جوامع متفاوت ، تغییر می‌کند (محسنی تبریزی ، ۱۳۷۳ص ۱۳۲-۱۳۱ )

خودکشی خودخواهانه می تواند حاصل احساسی تنهایی، درون گرایی، انزوا، و یا نوعی اختلال روانی باشد. معمولا در خودکشی خودخواهانه همبستگی فرد با زندگی خانوادگی ناچیز و سست است؛ زیرا هرچه اعضای خانواده به هم نزدیکتر و صمیصی تر باشند، ایمنی فرد نسبت به خودکشی بیشتر می شود . نرخ خودکشی نسبتا بالایی که در مجردان دیده می شود، تایید بر این مدعا است.

⛔️خودکشی دگر خواهانه( نوعدوستانه)

خودکشی نوع دوستانه به مواردی راجع است که خودکشی بر اثر شدت عمل مکانیسم تنظیم رفتار افراد صورت می گیرد و نه ضعف آن . دورکیم با تحلیل این نوع خودکشی ، درواقع می خواهد بگوید که رابطه نرخ خودکشی با تنظیم اجتماعی یک رابطه یک بعدی نیست.نرخ بالای خودکشی می تواند به فردیت افراطی و هم به تنظیم اجتماعی افراطی ارتباط داشته باشد . در حالت تنظیم افراطی ، درخواست های جامعه چندان نیرومندند که نرخ خودکشی با درجه ی یکپارچگی اجتماعی رابطه ای مستقیم پیدا می کند و نه معکوس.( کوزر، (۱۹۱۳)، صفحه ۱۹۴)

درواقع در این نوع خودکشی فرد وظیفه اخلاقی عمیقی را درخود احساس می کند و علاقه مند می شود تا خود را فدای دیگران کند . وقتی فردی به احساس همبستگی و انسجام قوی نسبت به یک گروه فوق العاده یکپارچه و متحد مقید باشد . ارزش ها و هنجارهای گروه را از آن خود می داند و بین منافع خود و گروه فرقی نمی گذارد. به عنوان مثال جاسوسی که دستگیر شده، قبل از آن که حرفی بزند و اسراری را فاش کند، کپسول سمی را می بلعد. درجوامع ابتدایی که از همبستگی گروهی نسبتا بالایی برخوردارند ، خودکشی دگرخواهانه بیشتر رواج دارد. و زندگی فردی را مجموعه ای از سنت ها و عادتهای رایج به شدت کنترل می کند. البته این نوع خودکشی در جامعه های نوین نیز گاه در ارتش ، یعنی جایی که الگوهای کهن امر ونهی و متداول است دیده می شود(ستوده، ۱۳۸۴)

⛔️خودکشی آنومیک

هرگاه نظارتی که جامعه بر رفتارها و هنجارها دارد ضعیف یا حذف شود، حالت “بی هنجاری” یا “نابسامانی”در جامعه به وجود می آید . بی هنجاری از تضعیف وجدان اخلاقی ناشی می شود و عموما با بحران ها ی بزرگ اجتماعی، اقتصادی یا سیاسی همراه است. وقتی که قواعد اخلاقی به عنوان هنجارهای معتبر برای ساخت دادن به کردار افراد اعتبار می افتد، امیالشان نامحدود شده و دیگر با منابعی که دارند ارضا نمی شوند . این عدم تعادل میان ارزوهای افسارگسسته و وسایل ارضایشان ناگزیر کشمکش های حاد درونی بر می انگیزد که آنها را به خودکشی سوق می دهد. (ستوده به نقل از کیوی، ۱۳۸۴، ص ۲۲۴)

امیل دورکیم بر این باور است که در دوران بحران های شدید اقتصادی و اجتماعی و زمانی که فشار تورم در جامعه شدید است، احتمال خودکشی بیشتر می شود. چون در چنین مواقعی هنجارهای اجتماعی بیشتر تضعیف می گردد.

خودکشی ناشی از بی هنجاری درست در برابر خودکشی های سنتی که از نوع خودخواهانه است، قرار می گیرد . در این نوع خودکشی، فرد به حیاتش نه از آن رو پایان می دهد که هنجاری را شکسته، یا به قانون مورد پذیرش گردن ننهاده، بلکه بدین سبب دست به خودکشی می زند که بعد از تلاش بسیار زندگی را سراب، پیروزیها را بی فرجام و حیات را پوچ یافته است.( ستوده به نقل از ساروخانی، ۱۳۸۶، ص ۲۲۵)

خودکشی تقدیرگرایانه(جبری)

این خودکشی نوعی عکس‌العمل به بازبینی ،کنترل و تنظیم اجتماعی جامعه است زمانی که جامعه به حد مفرط و شدیدی دست به ” ایجاد نظمی دستوری ” می‌زند و فرد به شدت تحت انقیاد و تقلید اجتماعی قرار دارد و هر چیزی تحدید شده ،کنترل شده ،منظم ،خشک و بی روح است. در این مواقع حق گزینش از افراد سلب شده و فرد تحت شرایط اجباری ، نمی‌تواند اهداف و راه‌های رسیدن به آن‌ها را فراهم کند و سرانجام به قضا و قدر تن می‌دهد. (شیخاوندی ، ۱۳۸۴ص۷۰ )

??
تا این قسمت توانستیم به موضوع خودکشی از منظر دین اسلام و جامعه شناسی بپردازیم .

حال میخواهیم برای جلوگیری از خودکشی به نشانه های قبل از خودکشی که درجوانان و نوجوانان بروز میدهد و باید به محض دیدن این نشانه ها از سوی خانوادها و نهادها تدابیر جدی بکار ببریم حضورتان معرفی میگردد

⛔️⛔️⛔️⛔️⛔️ نشانه‌های هشدار دهنده خودکشی در نوجوانان

۱- افسردگی
نشانه های افسردگی بالینی عبارتند از: احساس ناامیدی، بی ارزشی، درماندگی، بی‌خوابی یا پرخوابی، کاهش علاقه یا احساس لذت به فعالیت‌های لذت‌بخش پیشین، بی‌اشتهایی یا پراشتهایی، حضور موضوعات مربوط به مرگ در آثار هنری، شعر و یا گفتگوهای معمول. ( آکادمی روان پزشکی کودکان و نوجوانان آمریکا، ۲۰۰۱)

۲- اقدامات قبلی خودکشی
از میان هر ۵ نفری که خودکشی می‌کنند، ۴ نفر دست کم یک بار پیش از این دست به خودکشی زده‌اند و فقدان‌های قابل ملاحظه و با اهمیت را تجربه کرده‌اند. قطع رابطه با دوستان و نزدیکان، از دست دادن جایگاه و منزلت، مرگ یا آسیب جسمی می‌تواند مؤثر باشد. (آندرا شِیوِر، ۱۹۹۰)

۳- نقشه خودکشی
داشتن نقشه مشخص، قصد جدی‌تری را می‌رساند. (آندرا شِیوِر، ۱۹۹۰)

۴- دارایی های خود را بخشیدن
تنظیم وصیت‌نامه و بخشیدن دارایی‌هایی که برای فرد محبوب بوده‌اند. (ابراهیمی، ۱۳۸۵)

۵- رفتار کلامی
صحبت کردن در مورد خودکشی: این صحبت می‌تواند به صورت مستقیم صورت بگیرد مانند «من خودم را خواهم کشت» یا به صورت غیرمستقیم از قصد خود صحبت می‌کند مانند «من به یک سفر طولانی خواهم رفت» یا «من می‌خواهم بروم بخوابم و دیگر بیدار نشوم». (ابراهیمی، ۱۳۸۵)

۶- تغییرات عاطفی و رفتاری همبسته با خودکشی
نشانه‌هایی مانند ناامیدی، احساس بی‌ارزشی، کناره‌گیری، اضطراب، خستگی، تحریک‌پذیری، بیزاری از خود، آسیب زدن به خود یا دیگران از تغییرات عاطفی و رفتاری هستند. (ابراهیمی، ۱۳۸۵)

نشانه‌های هشدار دهنده دیگر خودکشی شامل موارد زیر می‌باشد:

تغییر در عادات خواب و خوردن
غفلت از ظاهر شخصی
افزایش شکایت‌های جسمانی که اغلب با پریشانی احساسی همراه است
به دشواری تمرکز کردن
عدم واکنش نسبت به تحسین و ستایش (نظام سلامتی ویرجینیا، ۲۰۰۳)
هر کودک یا نوجوانی که افکار خودکشی را بیان می‌کند، باید فوراً ارزیابی شود. علامت های هشدار دهنده خودکشی (افکار، احساسات یا رفتار) ممکن است به مشکلات روانی یا عوارض جسمانی شباهت داشته باشد. برای تشخیص این مسئله باید با روانپزشک ،روانشناس یا مشاور خانواده حتما مشورت کرد.

??توجه به نیازهای فردی که میخواهد خودکشی بکند خیلی مهم است

⭕️سه نیاز فردی که می خواهد خودکشی کند

سه نیاز روانی نقش بسیار مهمی در خودکشی دارند و شناخت این سه نیاز برای پیشگیری از خودکشی مهم می‌باشند:

۱- نیاز به کمک: احساس نیاز به کمک و همدردی دیگران برای رفع نیازهای خود، توجه، محبت دیگران، جلب حمایت دیگران و نیاز به کمک یعنی چشیدن عشق و محبت دیگران. نیاز به کمک ناشی از احتیاج داشتن به یک حامی همدل، قابل اعتماد، اهل مراقبت و مهربان است.

۲- نیاز به اح

ترام: جلب حمایت و تحسین افراد بالادست، تشویق شدن، جلب مدح و ستایش دیگران، الگوبرداری و سرمشق قرار دادن دیگران می باشد

۳- نیاز به مراقبت و رسیدگی: ارضای نیازها و حوائج توسط دیگری، جلب کمک و حمایت‌های دیگران است. (اشنایدمن، ۱۹۱۸)

اعضای جامعه، متخصصان سلامت روانی، کارکنان ، معلمان و مشاوران مدارس، همسالان و والدین نقش عمده‌ای را در پیشگیری از خودکشی نوجوانان بازی می‌کنند. معلمان نقش مهمی را در پیشگیری از خودکشی بازی می‌کنند، چون بیشترین زمان را با دانش آموزان می‌گذرانند. (پیتر جِی. لوری، ۱۹۸۵
نویسنده این قسمت از مطالب پیشگیری : راضیه ایزدی فرد ، کارشناسی روان شناسی.

?? برای جلوگیری از خودکشی باید بدانیم خانوادها،مسولین، جامعه،رسانه ها، چه وظایفی بر عهده دارند که باعث پایین آمدن آمار خودکشی در جامعه بشوند..
⭕️⭕️⭕️

به طور حتم می‌توان از آن پیشگیری کرد؛ بهتر است رسانه‌ها به جای پخش فیلم‌هایی درباره مرگ و گسترش غم در جامعه از موضوع‌هایی برای امیدبخشی استفاده کنند. این نکته را نباید از نظر دور کرد که افسردگی نیز منجر به ایجاد حس پوچی و اقدام به خودکشی می‌شود؛ بنابراین باید این بیماری را در مراحل نخست درمان کرد تا به خودکشی ختم نشود. رسانه‌ها می‌توانند با برنامه‌های مختلف در پیشگیری از خودکشی نقش مثبتی داشته باشند و این موضوع بویژه در رسانه‌های تصویری از اهمیت زیادی برخوردار است. وظیفه همه برنامه‌ریزی برای پیشگیری از بروز ناهنجاری‌های جامعه است. با ارائه آموزه‌های دینی نیز می‌توان از افزایش این آسیب کاست. همچنین دور کردن اسلحه، داروهای مرتبط با خودکشی و برخی از سم‌های کشنده آمار قربانیان خودکشی را کم می‌کند. ایجاد فرصت‌های شغلی مناسب برای افراد پریشان خاطر، معتاد به مشروبات الکلی و مبتلایان به اسکیزوفرنی از بهترین راه‌های کاهش این آسیب است. البته در کشور ما در مقایسه با آمار جهانی شمار خودکشی خیلی نگران‌کننده نیست بلکه درصد رشد آن است که باید متولیان را نگران کند. در کل پیشگیری از این آسیب نیازمند یک طرح ملی است که اجرای آن با همکاری نهادهای مختلفی همچون آموزش و پرورش، صدا و سیما، بهزیستی، وزارت بهداشت و درمان و وزارت ارشاد امکان پذیر است.
⭕️⭕️⭕️

در پایان امیدوار هستیم این مطالب باعث هوشیاری خانواده ها و جلوگیری از خودکشی جوانانمان باشد.
و اینکه از جوانانمان در جامعه بیشتر مورد استفاده قرار بگیرند و اعتماد بشود به توانایی جوانانمان و هیچگاه هیچ فرد و یا جوانی را بخاطر اعتقاداتش و مدل ظاهرش و طبقه زندگیش نهی و دور ننماییم از خودمان و سعی بر جذب و بالا بردن اعتماد بنفس جوانانمان بنماییم…
با استفاده از کارگاهای اجتماعی و اقتصادی در شورای شهر و اعتماد به جوانان میتوانیم حس مفید بودن را به آنها بدهیم…
به امید آن روز که هیچ جوان پسر یا دختری در هیچ نقطه از زمین حس پوچی و نا امیدی ننماید.

اخبار مرتبط


ارسال دیدگاه